Gramatyka języka górnołużyckiego

Under construction!

The present tense


To put a verb into the present tense, we use the present stem of a nonperfective verb. Perfective verbs are not used in the present tense.

The following table shows the endings used to make the present tense forms:

numberperson-e- stems -i- / -y- stems -a- stems
sing.1.-u-”u-a-m
2.-’e-š-i-š (-y-š)-a-š
3.-’e-i (-y)-a
du.1.-’e-moj-i-moj (-y-moj)-a-moj
2.-’e-tej-i-tej (-y-tej)-a-tej
3.-’e-tej-i-tej (-y-tej)-a-tej
pl.1.-’e-my-i-my (-y-my)-a-my
2.-’e-će-i-će (-y-će)-a-će
3.-’e-ja-”a-a-ja

The palatalising -’e-, -”u- and -”a- endings


A single apostrophe before an ending indicates that some of the final consonants of the verb stems before such an ending alternate according to the following table:

consonant changeexample
1.sing > 2.sing
meaning
d > du > I go > you go
t > ćpletu > plećI knit > you knit
k > čpjeku > pječI bake > you bake
n > njsunu > sunjI glide > you glide
r > rjbjeru > bjerjI take > you take

A double apostrophe before an ending indicates that some of the final consonants of the verb stems before such an ending alternate according to the following table:

consonant changeexample
3.sing > 3.pl.
meaning
s > šnosy > nošahe carries > they carry (walking)
z > žwozy > wožahe carries > they carry (by vehicle)
b > bjdyrbi > dyrbjahe must > they must
p > pjćerpi > ćerpjahe suffers > they suffer

The 2nd and 3rd person dual ending


In the 2nd and 3rd person dual forms, when an action is performed by two male persons (ie. when a virile noun in dual is used as the subject of a sentence) we can facultatively use an eniding containing -taj instead of -tej, for instance:

Dwaj bratraj čitatej/čitataj knihu.
Two brothers are reading a book.

In any other case only the endings with the -tej element may be used:

Dwě sotře čitatej knihu.
Two sisters are reading a book.


Examples:


An -e- stem verb

njesć njese impf. to carry (while walking)

pers.singulardualplural
1njesunjesemojnjesemy
2njesešnjesetejnjeseće
3niesenjesetejnjeseja

An -i-/-y- stem verb

kónčić kónči impf. to finish

pers.singulardualplural
1kónčukónčimojkónčimy
2kónčiškónčitejkónčiće
3kónčikónčitejkónča

An -i-/-y- stem verb

prosyć prosy impf. to ask

pers.singulardualplural
1prošuprosymojprosymy
2prosyšprosytejprosyće
3prosyprosytejproša

An -a- stem verb

pisać pisa impf. to write

pers.singulardualplural
1pisampisamojpisamy
2pisašpisatejpisaće
3pisapisatejpisaja

Irregular verbs


być je impf. to be

pers.singulardualplural
1symsmójsmy
2systejsće
3jestejsu

hić dźe impf. to go (on foot)

pers.singulardualplural
1dudźemojdźemy
2dźešdźetejdźeće
3dźedźetejdu (literary)
dźeja (colloquial)

jěć jědźe impf. to go (by vehicle), to ride

pers.singulardualplural
1jědujědźemojjědźemy
2jědźešjědźetejjědźeće
3jědźejědźetejjědu (literary)
jědźeja (colloquial)



Back to the contents
Na tej stronie wykorzystujemy pliki сookie. Robimy to w dwóch celach:

1. by umożliwić zachowanie na urządzeniu użytkownika wyników uzyskanych przez niego w grze Obrazy i słowa oraz wyświetlanie statystyk tych wyników na podstronie Twoje wyniki; informacje o tych wynikach nie są dostępne innym użytkownikom, nie przechowujemy ich, nie analizujemy ani nie przekazujemy innym osobom;

2. do wyświetlania reklam Google. Przeczytaj poniższą informację o plikach cookie Google dla użytkowników z EOG i spoza EOG (przewiń w dół).

Użytkownicy z Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Reklamy Google, wyświetlane na naszej stronie dla użytkowników z EOG, nie są personalizowane. Chociaż reklamy te nie wykorzystują plików cookie na potrzeby personalizacji reklam, to wykorzystują je, by umożliwiać ograniczenie liczby wyświetleń, generowanie zbiorczych raportów dotyczących reklam oraz walkę z oszustwami i nadużyciami.
Więcej o plikach cookie Google.

Użytkownicy spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Dla użytkowników spoza EOG wykorzystujemy pliki cookie Google do personalizowania reklam. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy Google.
Więcej o plikach cookie Google.

Zablokowanie plików cookie

Jeżeli nie zgadzasz się na wykorzystanie przez nas plików cookie, powinnaś/ powinieneś wyłączyć ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki lub opuścić naszą stronę.

Jeżeli wyłączysz obsługę plików cookie, niektóre opcje gry Obrazy i słowa będą niedostępne.
OK, rozumiem.