Hramatyka vier­ch­nie­łužyckaj movy

U raspracoŭcy

Alphabet and pronunciation


Alphabet

The following table lists the letters and digraphs of the Upper Sorbian alphabet, the phonemes which they usually represent and rough English (or other) equivalents to the sounds of those phonemes. The digraphs and ch are treated as independent letters of the alphabet, whereas all the other digraphs given in brackets are not.

A aacar
B bbbad
(Bj bj)abuse
C ct͡spizza
Č čt͡ʃchin
Ć ć
D dddoor
Dź dźd͡ʒjam
E eɛbed
Ě ěeplay
F fffun
G gggame
H hɦbehind
Ch chk͡xword initially: Cockney cab
xother position: Scotts loch
I iimeet
J jjyes
K kkskin
L lllong
Ł łβSpanish lava
M mmman
(Mj mj)muse
N nnnot
Ń ńɲnews
(Nj nj)
O oɔpot
Ó óoCockney yawn
P ppspot
(Pj pj)pure
R rʀFrench Paris
(Rj rj)ʀʲ
Ř řʃshoe
S sssaw
Š šʃshoe
T ttstreet
(Tř tř)t͡sʲ
U uuboot
W wβSpanish lava
(Wj wj)ɥFrench nuit
Y yɪroses
Z zzzoo
Ž žʒvision
 

Voicing and devoicing

Upper Sorbian obstruents are subject to voicing and devoicing in certain positions.

At the end of a word, all voiced obstruents become devoiced, ex. chlěb [ k͡xlep ] bread, chlěb a woda [ k͡xlep a βɔda ] bread and water, unless the next word of an utterance begins with a voiced obstruent, ex. chlěb žiwjenja [ k͡xleb ʒiɥɛɲa ] bread of life.

In the latter position, ie. word-finally when the next word begins with a voiced obstruent, unvoiced obstruents become voiced, čłowjek dyrbi [ t͡ʃβɔɥɛg dɪrbʲi ] a man must, in other cases they remain unvoiced, ex. čłowjek móže [ t͡ʃβɔɥɛk moʒɛ ] a man can.

In a consonant cluster consisting of obstruents the consonants are either all voiced or all voiceless, regardless the spelling of the words. The actual pronunciation is determined by the quality of the last obstruent in the cluster, ex.


Stress

As a rule, the stress falls on the first syllable of a word, ex. budźeće [ bˈud͡ʒɛt͡ʃɛ ] you (plur.) will be, čłowjekojo [ t͡ʃβˈɔɥɛkɔjɔ ] men.



Back to the contents
Na hetym sajcie vykarystoŭvajem fajły Cookie. My heta robim dziela dźviuch metaŭ:

1. dla zachoŭvańnia na vašaj pryładzie vašych vynikaŭ u hulni Vyjavy i słovy i dla pakazu statystyki tych vynikaŭ na staroncy Vašyja vyniki; źviestki pra tyja vyniki niedastupnyja inšym karystalnikam, my ich nie zachoŭvajem, nie analizujem i nie pieradajom inšym asobam;

2. dla pakazu reklamaŭ Google. Pračytajcie nastupnuju infarmacyju pra fajły Cookie Google dla karystalnikaŭ z EEZ i z-paza EEZ (prakrucicie ŭniz).

Karystalniki z Eŭrapejskaj ekanamičnaj zony

Reklamy Google, jakija pakazvajucca na našym sajcie, dla karystalnikaŭ z EEZ nie persanalizujucca. U takoj reklamie fajły cookie nie vykarystoŭvajucca dla persanalizacyi abjavaŭ, ale słužać dla abmiežavańnia častaty pakazaŭ, padrych­toŭki zvodnych spravazdač, a taksama dla abarony ad machlarstva i złoŭžyvańnia.
Padrabiazna pra fajły cookie Google

Karystalniki z-paza Eŭrapejskaj ekanamičnaj zony

Dla karystalnikaŭ z-paza EEZ fajły cookie Google vykarystoŭvajem dla persanalizacyi rekłamaŭ. Źviestkami pra toje, jak vy karystajeciesia našym sajtam, my dzielimsia z Google.
Padrabiazna pra fajły cookie Google

Blakavańnie fajłaŭ Cookie

Kali vy niazhodnyja z našym vykarys­tańniem fajłaŭ Cookie, vy pavinny vyklučyć ich absłuhoŭvańnie ŭ naładach svajho braŭzera albo pakinuć naš sajt.

Kali absłuhoŭvańnie fajłaŭ cookie vyklučana, niekatoryja opcyi hulni Vyjavy i słovy buduć niedastupnyja.
OK, razumieju.