Hramatyka vier­ch­nie­łužyckaj movy

U raspracoŭcy

Demonstrative pronouns

Upper Sorbian has the following declinable demonstrative pronouns:

tónle, tutón this (proximal – close to the speaker)
tón this (neutral in terms of distance)
tamón, tamny, wony that, yonder (distal – distant from the speaker)
tajki such

Declension

The above pronouns are inflected for gender, number and case and agree in all these three categories with the noun they reffer to or replace.

tón this (neutral in terms of distance)
singulardualplural
masc.fem.neut.vir.nonvir.vir.nonvir.
Ntóntato (te**)tajtejćite
Gtoho (teho*)tejetohotejutych
Dtomu (temu*)tejtomutymajtym
Atohotóntuto (te**)tejutejtychte
I(z) tym(z) tej(z) tym(z) tymaj(z) tymi
L(w) tym(w) tej(w) tym(w) tymaj(w) tych
* archaic
** colloquial, used only attributively as an adjectival demonstrative pronoun, never used independetly as a nominal demonstrative pronoun


The proximal demonstratives tutón and tónle and the distal tamón have the same endings as tón. Tutón and tónle add the tu- prefix or the -le suffix respectively to each declensional form of tón, whereas tamón replaces the initial t- of declensional forms of tón with tam-, ex.:

tuton Nom.sing.masc., tuta Nom.sing.fem., tuto Nom.sing.neut.
tutoho Gen.sing.masc., tuteje Gen.sing.fem., tutoho Gen.sing.neut.

tónle Nom.sing.masc., tale Nom.sing.fem., tole Nom.sing.neut.
tohole Gen.sing.masc., tejele Gen.sing.fem., tohole Gen.sing.neut.

tamón Nom.sing.masc., tama Nom.sing.fem., tamo Nom.sing.neut.
tamoho Gen.sing.masc., tameje Gen.sing.fem., tamoho Gen.sing.neut.

tamny that, yonder
singulardualplural
masc.fem.neut.vir.nonvir.vir.nonvir.
Ntamnytamnatamnetamnajtamnejtamnitamne
Gtamnehotamnejetamnehotamnejutamnych
Dtamnemutamnejtamnemutamnymajtamnym
Atamnehotamnytamnutamnetamnejutamnejtamnychtamne
I(z) tamnym(z) tamnej(z) tamnym(z) tamnymaj(z) tamnymi
L(w) tamnym(w) tamnej(w) tamnym(w) tamnymaj(w) tamnych

wony that, yonder
singulardualplural
masc.fem.neut.vir.nonvir.vir.nonvir.
Nwonywonawonewonajwonejwoniwone
Gwonehowonejewonehowonejuwonych
Dwonemuwonejwonemuwonymajwonym
Awonehowonywonuwonewonejuwonejwonychwone
I(z) wonym(z) wonej(z) wonym(z) wonymaj(z) wonymi
L(w) wonym(w) wonej(w) wonym(w) wonymaj(w) wonych

tajki such
singulardualplural
masc.fem.neut.vir.nonvir.vir.nonvir.
Ntajkitajkatajketajkajtajkejtajcytajke
Gtajkehotajkejetajkehotajkejutajkich
Dtajkemutajkejtajkemutajkimajtajkim
Atajkehotajkitajkutajketajkejutajkejtajkichtajke
I(z) tajkim(z) tajkej(z) tajkim(z) tajkimaj(z) tajkimi
L(w) tajkim(w) tajkej(w) tajkim(w) tajkimaj(w) tajkich

Usage

All the above mentioned demonstratives (appart from the colloquial sing.neut. te) are used as both adjectival demonstrative pronouns (called demonstrative determiners in English grammars) and nominal demonstrative pronouns (called demonstrative pronouns in English grammars).

Back to the contents


Na hetym sajcie vykarystoŭvajem fajły Cookie. My heta robim dziela dźviuch metaŭ:

1. dla zachoŭvańnia na vašaj pryładzie vašych vynikaŭ u hulni Vyjavy i słovy i dla pakazu statystyki tych vynikaŭ na staroncy Vašyja vyniki; źviestki pra tyja vyniki niedastupnyja inšym karystalnikam, my ich nie zachoŭvajem, nie analizujem i nie pieradajom inšym asobam;

2. dla pakazu reklamaŭ Google. Pračytajcie nastupnuju infarmacyju pra fajły Cookie Google dla karystalnikaŭ z EEZ i z-paza EEZ (prakrucicie ŭniz).

Karystalniki z Eŭrapejskaj ekanamičnaj zony

Reklamy Google, jakija pakazvajucca na našym sajcie, dla karystalnikaŭ z EEZ nie persanalizujucca. U takoj reklamie fajły cookie nie vykarystoŭvajucca dla persanalizacyi abjavaŭ, ale słužać dla abmiežavańnia častaty pakazaŭ, padrych­toŭki zvodnych spravazdač, a taksama dla abarony ad machlarstva i złoŭžyvańnia.
Padrabiazna pra fajły cookie Google

Karystalniki z-paza Eŭrapejskaj ekanamičnaj zony

Dla karystalnikaŭ z-paza EEZ fajły cookie Google vykarystoŭvajem dla persanalizacyi rekłamaŭ. Źviestkami pra toje, jak vy karystajeciesia našym sajtam, my dzielimsia z Google.
Padrabiazna pra fajły cookie Google

Blakavańnie fajłaŭ Cookie

Kali vy niazhodnyja z našym vykarys­tańniem fajłaŭ Cookie, vy pavinny vyklučyć ich absłuhoŭvańnie ŭ naładach svajho braŭzera albo pakinuć naš sajt.

Kali absłuhoŭvańnie fajłaŭ cookie vyklučana, niekatoryja opcyi hulni Vyjavy i słovy buduć niedastupnyja.
OK, razumieju.